Persvrijheid in Nederland lijkt een gegeven. Het is in de wet verankerd en Iedereen maakt er gebruik van. Van een Journalist van een landelijke krant tot de buurman die dagelijks zijn weblog up-to-date houdt. Niemand hoeft van te voren toestemming te vragen om te schrijven wat hij of zij wil.

In Nederland mag dat dan vanzelfsprekend zijn, in tweederde van de wereld is persvrijheid een ongekende luxe.

In landen als Cuba, Birma en Noord Korea geldt een strenge censuur. Daar bepaalt de overheid wat de media publiceren en uitzenden. Kranten, radio en televisiestations die zich niet aan de strenge regels houden, worden beboet met gigantische bedragen of krijgen publicatieverboden opgelegd. In veel landen met gebrek aan persvrijheid worden journalisten bedreigd, gevangen gezet of vermoord. Ze worden niet of nauwelijks bij wet beschermd.

Thermometer van mensenrechten
Als journalisten worden vermoord of gevangengezet om wat ze schrijven of zeggen, als er kranten of uitzendingen worden verboden, kun je er zeker van zijn dat de machthebbers iets willen verbergen. Dat ze dingen doen die niet in de haak zijn. Als de persvrijheid wordt geschonden, is het vrijwel zeker dat daarna ándere mensenrechten worden aangetast. Persvrijheid is de thermometer van de mensenrechten

Waakhond
Een vrije pers zorgt ervoor dat machthebbers en organisaties kritisch worden gevolgd, dat machtsmisbruik en corruptie aan de kaak worden gesteld en dat de verantwoordelijken op het matje worden geroepen. Een vrije pers fungeert als een waakhond. Zij zijn de bewakingscamera\\\\\\\'s van een samenleving.

Pluriforme informatie om eigen mening te vormen 

Een vrije pers zorgt er ook voor dat mensen kennis kunnen nemen van verschillende standpunten en meningen. Hierdoor ben je goed op de hoogte en kun je zelf een mening vormen. Vrije toegang tot informatie zorgt ervoor dat je je kunt ontwikkelen en keuzes kunt maken.

Motor van ontwikkeling 

Vrije pers zorgt er ook voor dat mensen met uitgesproken meningen hun stem kunnen laten horen en mensen met eenzelfde overtuiging (of lotgenoten) elkaar weten te vinden. Dat is het begin van iedere sociale verandering en emancipatie.

Een kostbaar goed
Persvrijheid is daarom een kostbaar goed. Niet alleen in landen waar armoede en onderdrukking is. Ook in democratieën en open samenlevingen als de onze. Persvrijheid is voor democratie net zo belangrijk als gezonde lucht voor een mens. Het is een voorwaarde om goed te kunnen functioneren.

Bedenk dat, als je de volgende keer een kritisch artikel leest in de krant of als je in je weblog een machthebber of instantie bekritiseert, dat alleen maar mogelijk is dankzij persvrijheid.

Doorzoeken

1. Wat de Nederlandse Vereniging van Journalisten zegt over persvrijheid: www.nvj.nl

print      naar boven